ฐานนิยม (Mode)

การวัดแนวโน้มเข้าสู่ส่วนกลางอีกวิธีหนึ่งคือ ฐานนิยม เพื่อหาดูว่ามีค่า X ใดบ้างที่มีโอกาสเกิดมากกว่าค่าอื่น ๆ ฐานนิยมดูได้จากค่าที่มีความถี่มากที่สุด สมมติข้อมูล 11, 11, 12, 12, 12, 13, 13, 13, 13, 13, 14, 14, 14, 15, 15, 16, 16, 17, 17, 18 ในที่นี้ค่า 13 มีความถี่ 5 ซึ่งมีความถี่มากกว่าค่าอื่น ๆ ดังนั้นฐานนิยม คือ 13
สมมติค่าทั้งหมดคือ X มีความถี่เท่ากันทั้งหมด ซึ่งความถี่นั้นอาจจะมากกว่าหรือเท่ากับ 1 เช่น 2, 7, 16, 19, 20, 25 และ 27 ถือว่าไม่มีฐานนิยม อีกตัวอย่างหนึ่ง 2, 2, 2, 7, 7, 7, 16, 16, 16, 19, 19, 19, 20, 20, 20, 25, 25, 25, 27, 27, 27 ซึ่งไม่สามารถจะคำนวณหาฐานนิยมได้ เพราะค่าทั้งหมดมีความถี่เป็น 3
ในบางกรณีมีค่า X อยู่ 2 ค่าที่มีความถี่สูงที่สุดเท่ากัน 2 ค่า ค่าฐานนิยมก็จะมี 2 ค่า สมมติฐานข้อมูล 11, 11, 12, 12, 12, 13, 13, 13, 13, 14, 14, 14, 14, 15, 15, 16, 16, 17, 18 ในที่นี้ค่า 13 และ 14 มีความถี่เป็น 4 เท่ากัน ซึ่งเป็นความถี่ที่มากกว่าค่าอื่น ๆ ดังนั้นฐานนิยมก็คือ 13 และ 14
ในกรณีเป็นข้อมูลจัดกลุ่ม ฐานนิยมก็คือจุดกึ่งกลางอันตรภาคชั้นที่มีความถี่สูงที่สุด
ฐานนิยมเป็นการหาค่ากลางที่หยาบที่สุด เหมาะสำหรับข้อมูลเชิงคุณภาพ

เอกสารชุดนี้จัดทำโดย : ฉัตรศิริ ปิยะพิมลสิทธิ์. เมษายน ๒๕๔๔